Fabryka Absolutu

Na terenie Czech wyprodukowano Boga. Maszyny zwane karburatorami zaczęły masowo wytwarzać Absolut. W pewnym momencie było go już tak dużo, że postanowiono bombardować nim Anglię. Nastała na świecie nieograniczona obfitość wszystkiego, czego ludziom potrzeba. Ale ludziom potrzeba wszystkiego, tylko nie nieograniczonej obfitości.

Zauważono, że Absolut potrafi przypodobać się ludowi i wszędzie przybiera mentalność danego kraju. W cesarstwie niemieckim Absolut natychmiast stał się państwowy, w Polsce działał jak jakiś gatunek alkoholu, a w Czechach na przykład zachowywał się jak indywidualista.

„Fabryka absolutu” to błyskotliwa, przewrotna powieść fantastyczno‑filozoficzna, w której Karel Čapek łączy elementy fantastyki naukowej, satyr y społecznej, politycznej groteski, narracji futurystycznej, powieści idei, krytyki kapitalizmu, analizy religii, studium masowej histerii, motywów apokaliptycznych, publicystyki moralnej, humoru intelektualnego oraz społecznej diagnozy epoki, tworząc dzieło o niezwykłej aktualności.

Fabuła rozpoczyna się od wynalazku genialnego inżyniera Marka – karburatora, maszyny zdolnej do całkowitego spalania materii i produkowania niewyczerpalnej energii. Jednak w procesie spalania powstaje coś jeszcze: Absolut, czysta, metafizyczna substancja, która zaczyna przenikać świat i wpływać na ludzi, wywołując religijne uniesienia, mistyczne wizje, fanatyzm, objawienia, cudy, a także ideologiczne konflikty.

Čapek wprowadza motywy zderzenia nauki z religią, niekontrolowanego postępu technologicznego, globalnej industrializacji, manipulacji politycznej, kapitalistycznej chciwości, wojen ekonomicznych, propagandy, psychologii tłumu, religijnego fanatyzmu, społecznej polaryzacji, kultu jednostki, ideologicznych wojen, a także groteskowej wizji apokalipsy, która rodzi się nie z boskiej interwencji, lecz z ludzkiej głupoty i ambicji.

W tle pobrzmiewają tematy globalizacji, mechanizacji życia, krytyki nacjonalizmu, społecznych mitów, manipulacji mediami, ekonomii wojny, utopii i antyutopii, symboliki energii jako siły boskiej, filozofii techniki, etyki wynalazczości, psychologii zbiorowej wiary, kulturowych lęków, a także absurdu polityki, która próbuje ujarzmić coś, czego ujarzmić się nie da.

Čapek swobodnie łączy konwencje powieści satyrycznej, fantastyki spekulatywnej, politycznej farsy, narracji filozoficznej, społecznej groteski, powieści o ideologiach, a także symbolicznej przypowieści o ludzkiej naturze, tworząc historię, która jest jednocześnie zabawna, przenikliwa i niepokojąco prorocza.

To książka, która łączy intelektualną finezję, społeczną ostrość, filozoficzną głębię, humor, groteskę, polityczną ironię, dynamiczną narrację i symboliczną intensywność, tworząc opowieść o tym, że największe katastrofy nie rodzą się z boskiej interwencji – lecz z ludzkiej potrzeby, by wszystko kontrolować, nawet to, czego nie rozumiemy.

© 2021 POTOP (Hljóðbók): 9788396200297

Þýðendur: Paweł Hulka-Laskowski

Útgáfudagur

Hljóðbók: 3 augusti 2021